• Home
  • Specifieke (medische) situaties
  • Gesloten centra
  • Gesloten centra

    Medimmigrant vzw - Gesloten centra
    In België zijn er 6 gesloten centra, beheerd door de Dienst Vreemdelingenzaken, waar vreemdelingen worden opgesloten, ter beschikking gesteld van de regering of vastgehouden, overeenkomstig de bepalingen vermeld in artikel 74/8, § 1, van de wet van 15 december 1980 betreffende de toegang tot het grondgebied, het verblijf, de vestiging en de verwijdering van vreemdelingen.
    Daarnaast verblijven er ook mensen zonder wettig verblijf in gevangenissen maar het aantal hiervan is ons niet bekend.
     
    Medische zorgen in gesloten centra

    Mensen die in de asielprocedure zitten of uitgeprocedeerd zijn en in een gesloten centrum verblijven vallen niet onder de Opvangwet. Medische zorgen van mensen in gesloten centra worden ten laste genomen door het ministerie van Justitie naar analogie van het gevangenissysteem en niet door Fedasil of de POD Maatschappelijke Integratie. De gesloten centra zijn officieel gezien geen gevangenissen maar plaatsen waar een vreemdeling wordt opgesloten, ter beschikking gesteld van de regering of vastgehouden (K.B. van 8 juni 2009). Het is de Dienst Vreemdelingenzaken, dienst van het ministerie van Binnenlandse zaken die beslist wie er opgesloten wordt en die het dagelijks gebruik van de centra regelt. Het personeel wordt aangenomen door DVZ.

    In het K.B. van 2 augustus 2002 wordt de medische ondersteuning voor mensen die verblijven in gesloten centrum beschreven: elke bewoner heeft recht op verzorging die zijn toestand vereist. De zieke bewoner ontvangt deze verzorging van de medische dienst en onder de bevoegdheid van de arts verbonden aan het centrum.

    Er staat ook dat een vreemdeling die in een gesloten centrum verblijft, een vrije keuze heeft van zorgverstrekker maar dat hij deze consultatie zelf moet bekostigen en de geneesheer die verbonden aan het centrum hiervan op de hoogte moet brengen (art. 53). We wijzen hierbij op het advies van de Nationale Raad van de orde van geneesheren op de basiswet van 12 januari 2005 betreffende het gevangeniswezen en de rechtspositie van gedetineerden(20 december 2008). Daarin wordt gesteld dat de regeling waarbij de gedetineerde de consultatie bij een vrij gekozen arts zelf moet betalen, aanleiding geeft tot discriminatie in het nadeel van de weinig bemiddelden.
     
    Samenwerkingsakkoord tussen gesloten centra en psychiatrische ziekenhuizen

    De Dienst Vreemdelingenzaken werkt samen met psychiatrische ziekenhuizen om personen die in een gesloten opvangcentrum verblijven de nodige zorgen te kunnen toedienen. De overeenkomst is dat iemand binnen de 24u terecht kan in het ziekenhuis wanneer de medische dienst en psycholoog van het gesloten centrum een doorverwijzing adviseren. De ziekenhuizen houden daarvoor een beperkt aantal plaatsen vrij. Deze samenwerking kwam tot stand als antwoord op het feit dat een opname in een gespecialiseerde psychiatrische instelling in praktijk soms zeer moeilijk kan plaatsvinden. Onder andere met de broeders van liefde sloot de Dienst Vreemdelingenzaken een akkoord over kortdurende opname van mensen zonder wettig verblijf uit gesloten centra in de psychiatrische ziekenhuizen van de congregatie.
     
    Rechtspraak

    In een concreet arrest (zie rechterkolom) oordeelde het Europees Hof van de Rechten van de Mens dat detentie van een HIV positieve vrouw zonder de nodige medische zorgen, in strijd is met artikel 3 en 5 EVRM.

    De vrouw uit Kameroen werd opgesloten van december 2009 tot april 2010 maar kreeg pas vanaf maart 2010 de nodige aidsremmers! Nochtans was de medische dienst van het gesloten centrum 127bis in Steenokkerzeel op de hoogte van haar ziekte en vertoonde de vrouw zichtbare symptomen. Ze hoestte bloed op. Het hof verklaarde haar behandeling als onmenselijk. Bovendien voorzag ons land geen effectief rechtsmiddel tegen die behandeling en was de detentie in het centrum in strijd met het recht op vrijheid. Uit E-fugee, nr.1 - 2012 © Vluchtelingenwerk Vlaanderen 2012.
     
    Voorstellen tot verbetering

    Bij elke opname moet er proactief bekeken worden of het een persoon betreft met medische problemen. Gezien een opname in een gesloten centra per definitie een aangrijpende gebeurtenis is, kan bij elke opname gevraagd worden of de persoon een psycholoog wil zien.

    Er moeten  regelmatig vergaderingen plaatsvinden met een multidisciplinair team (bewakers, psycholoog, sociale dienst etc. ) die gezamenlijk kunnen bekijken op welke manier ze de personen kunnen ondersteunen (zie rechter kolom 'Van detentie tot kwetsbaarheid'). 

    We vernamen dat een gemeenschappelijke brochure van Kind en Gezin en ONE in de maak is om ter beschikking te stellen van de bewoners en hopen dat dit effectief gebeurt. In het algemeen wordt te weinig educatieve informatie oa mbt gezondheidsthema’s ter beschikking gesteld van de bewoners.

    Voor meer aandachtspunten verwijzen we naar het auditrapport van de federale ombudsman (zie hieronder rechter kolom).