In onze nieuwsbrief van maart 2025 berichtten we over het beroep dat Medimmigrant samen met o.a. Vluchtelingenwerk Vlaanderen, Dokters van de Wereld, CIRE… indiende tegen de wet op het aanklampend terugkeerbeleid. Medimmigrant maakte zich immers ernstige zorgen over het verplichte medisch onderzoek in het kader van terugkeermaatregel en de mogelijkheid om het onderzoek onder fysieke dwang uit te voeren wanneer de betrokkene niet wenst mee te werken. Op 16 juli 2026 vernietigde het Grondwettelijk Hof twee bepalingen uit de wet op het aanklampend terugkeerbeleid en verworp voor het overige het beroep. Wat het medisch onderzoek betreft, stelde het Grondwettelijk Hof twee prejudiciële vragen aan het Hof van Justitie van de Europese Unie :

1/ Het wilde weten of de verplichting om een medisch onderzoek te ondergaan in het kader van een gedwongen terugkeer in overeenstemming is met de Europese Terugkeerrichtlijn die een dergelijke verplichting niet voorziet.

2/ Het wilde weten of dezelfde verplichting om een medisch onderzoek te ondergaan in overeenstemming is met het Handvest van de grondrechten van de Europese Uniedat het recht op menselijke waardigheid en fysieke integriteit, het recht op gezondheid en het recht om niet aan onmenselijke of vernederende behandelingen te worden onderworpen, waarborgt.

Het is nu wachten op het antwoord van het Hof van Justitie van de EU.

> Zie het persbericht van het Grondwettelijk Hof

> Zie het nieuwsbericht Vluchtelingenwerk Vlaanderen

> Zie onze eerder gepubliceerde analyse van de wet met focus op de mogelijkheid om medische onderzoeken onder dwang uit te voeren