Dit hoofdstuk betreft de zieke en kwetsbare mensen die naar België willen komen maar niet de voorwaarden voor gezinshereniging vervullen. Zij moeten een humanitair visum vragen. In theorie bestaat deze mogelijkheid om nadien bij een positieve beslissing het land te verlaten naar België maar in de praktijk zijn er belangrijke obstakels die het bekomen van een visum en de aankomst in België zeer moeilijk of onmogelijk maken.

1. Indiening van de aanvraag

Een aanvraag tot het bekomen van een humanitair visum moet in principe ingediend worden door de Gazaan bij de hiertoe bedoelde specifieke diplomatieke post in Jerusalem. Gezien de situatie in Gaza is een dergelijke verplaatsing onmogelijk.

Wat de aanvragen gezinshereniging betreft, heeft de Belgische overheid op basis van de ‘Afrin rechtspraak’ de mogelijkheid aanvaard om de aanvraag per mail in te dienen. Voor andere aanvragen aanvaardt België dit - op het moment van het schrijven van dit artikel – echter niet.

Zo gebeurt het dan momenteel in de praktijk: als de Gazaan een aanvraag humanitair visum aan de DVZ per mail via jerusalem.visa@diplobel.fed.be indient, krijgt hij/zij een antwoord van het Consulaat in Jerusalem die deze aanvraag van op afstand weigert. De persoon kan dan een belgische advocaat contacteren die gespecialiseerd is in de materie om deze beslissing aan te vechten bij de Rechtbank van eerste aanleg in België. De advocaat kan zich beroepen op rechtspraak bijvoorbeeld op een arrest van het Hof van Beroep van Brussel die de indiening via mail van humanitaire visa toeliet op basis van een arrest M.A. t. Denemarken waar het artikel 8 van het EVRM, namelijk respect voor privéleven en gezinsleven wordt ingeroepen.

2. Behandeling van de vraag door de Dienst Vreemdelingenzaken (DVZ)

Nadat de persoon door het doorlopen van een beroep bij de rechtbank van eerste aanleg toch de mogelijkheid kreeg de aanvraag per mail in te dienen, is het wachten op het antwoord van de DVZ.

In tegenstelling tot de gezinshereniging is het bekomen van een visum voor humanitaire redenen geen recht maar een gunst vanwege de Belgische overheid. Het is een procedure waarvan de uitkomst onzeker is en de voorwaarden niet duidelijk omschreven zijn. Elementen die een positieve rol kunnen spelen zijn: de band van de persoon met België (bijvoorbeeld een gezinslid), de bijzondere kwetsbaarheid van de persoon, de afhankelijkheid van een persoon in België die in staat is om de betrokkene financieel ten laste te nemen,…

De DVZ hoeft echter geen termijn te respecteren waarbinnen de beslissing moet genomen worden. De Gazaan kan dus erg lang moeten wachten op de beslissing van de DVZ wat extra zwaar weegt voor mensen met een ernstige mogelijks dodelijke ziekte.

3. Vertrek uit het Gaza

Als het visum goedgekeurd werd door de Dienst Vreemdelingenzaken dient zich een 3e obstakel aan namelijk de evacuatie naar België. Op de datum van de publicatie van dit artikel (augustus 2026) evacueert België geen personen meer uit Gaza. De evacuatiestop betreft ook de mensen met een visum gezinshereniging maar voor de mensen met een humanitair visum oordeelde het Hof van Beroep in maart 2026 dat de Belgische staat niet verplicht is om mensen op de evacuatielijst te zetten waaruit we kunnen afleiden dat bij nieuwe evacuaties deze mensen niet ingeschreven zullen worden op de evacuatielijst, in tegenstelling tot mensen met een visum gezinshereniging.

Mensen die ernstig ziek zijn in Gaza kunnen aan de WHO vragen om geëvacueerd te worden. De WHO selecteert mensen die nood hebben aan zorgen die niet mogelijk zijn in Gaza en een selectiecomité trieert volgens de urgentie.

1. Evacuatie via Kerem Shalom en via Rafah

De evacuatie verloopt in verschillende stappen. In het kort vindt u hier meer informatie op basis van de website van de WHO en hun brochures.

A. Voor een evacuatie via Kerem Shalom (= via de grens tussen Egypte, de Gazastrook en Israël)

• De arts in een openbaar ziekenhuis in Gaza vult een aanvraagformulier in voor behandeling in het buitenland voor zijn patiënt.

• De patiënt dient dit formulier vervolgens in bij de ‘patiëntenafdeling’ van het openbare ziekenhuis waar hij/zij wordt behandeld.

• Het ziekenhuis stuurt de aanvraag door naar een Selectiecomité (bestaande uit lokale gezondheidsfunctionarissen uit Gaza) die het dossier beoordeelt, de prioriteit vaststelt en de aanvraag voor medische evacuatie goedkeurt.

• Vervolgens deelt dit Selectiecomité de lijst met goedgekeurde patiënten met de WHO die contact opneemt met de patiënt en vervolgens de patiëntenlijsten doorstuurt naar landen die de evacuatie zouden kunnen organiseren.

• Als een gastland instemt met de evacuatie van de patiënt en eventuele begeleiders, wordt het dossier doorgestuurd naar de Israëlische autoriteiten die een veiligheidsvergunning afgeven.

• Ten slotte organiseert de WHO de evacuatie in samenwerking met het gastland. In België gebeurt deze samenwerking met B-Fast (Belgian First Aid and Support Team), het Belgische team dat gespecialiseerd is in internationale noodhulp.

B. Voor een evacuatie via Rafah (= via de grens met Egypte) naar Egypte

• De eerste drie stappen lijken dezelfde te zijn als bij de evacuatie via Kerem Shalom.

• Hier wordt de door het Selectiecomité opgestelde lijst met patiënten door de Palestijnse autoriteit gedeeld met de Israëlische en Egyptische autoriteiten voor veiligheidsgoedkeuring.

• Als de veiligheidsvergunning is verkregen, deelt de Palestijnse autoriteit de lijst met goedgekeurde patiënten met de WHO, die vervolgens contact opneemt met de patiënten en hen vraagt of ze speciale voorzieningen nodig hebben voor de reis.

• De patiënten dienen te verzamelen in het zuiden van Gaza (patiënten uit het noorden van Gaza worden daarheen vervoerd met bussen van de WHO) om vervolgens naar de grenspost in Rafah te gaan, waar hun identiteit wordt gecontroleerd door de Palestijnse autoriteit en de Grensbijstandsmissie van de Europese Unie.

• Ten slotte komen de patiënten in Egypte aan om daar behandeld te worden.

2. Huidige situatie en meer informatie

In 2025 werden een tiental kinderen met kanker naar België geëvacueerd. We hebben geen informatie over een nieuwe evacuatie naar België. Een persoon die op de lijst staat, kan echter wel door een ander land worden geëvacueerd, maar we beschikken evenmin over informatie over door andere landen geplande evacuaties.

Meer informatie, evenals een brochure in het Engels en het Arabisch, vindt u op de website van de WHO.

Het federaal Migratiecentrum MYRIA verstrekt regelmatig bijgewerkte informatie op hun pagina ’Gaza: Belgische bijstand en evacuaties & indienen van een visumaanvraag’.