Nieuwsbrief Medimmigrant september 2026

Medimmigrant – Vorming over de toegang tot gezondheidszorg voor mensen in een voorlopig verblijfsstatuut of zonder wettig verblijf

Medimmigrant nodigt u graag uit op hun vorming op 13 en 15 oktober 2026 in het Nederlands of in het Frans over toegang tot gezondheidszorg voor mensen met een voorlopig verblijfsstatuut of zonder wettig verblijf.
Deze vorming heeft als doel om meer informatie te geven over de verschillende instanties die kunnen tussenkomen voor de (terug)betaling van de medische zorgen (ziekteverzekering in het herkomstland, ziekteverzekering in België, privé-verzekering, Fedasil, OCMW, …). Voor wie komen deze instanties tussen en onder welke voorwaarden?
> Meer info en inschrijving

DMH – Aanbeveling van het Rekenhof i.v.m. ‘principe beslissingen’ van het OCMW

Medimmigrant nam de tijd om het rapport van het Rekenhof over de procedure Dringende medische hulp (DMH) dat gepubliceerd werd in mei 2025 meer in detail te bekijken. We willen graag enkele aanbevelingen die we erg belangrijk en/of vernieuwend vinden in het licht zetten.
Voor het 3^e artikel kozen we het thema ‘de principe beslissingen’ van het OCMW’ en de aanbeveling n°7 van het Rekenhof waarin voorgesteld wordt om de mogelijkheid om een ‘principe beslissing’ te nemen, te schrappen.
> Lees het artikel over de aanbeveling van het Rekenhof i.v.m. de principiële beslissingen van de OCMW’s

Fedasil – Actualisatie van het medisch vademecum

Op 6 augustus 2026 verspreidde Fedasil de 7^e actualisatie van het medisch vademecum. De wijzigingen ten opzichte van de vorige versie werden er door Fedasil in het groen aangeduid. Deze 7^e actualisatie staat in het teken van de uitrol van het nieuwe project HZIV4Fedasil (zie hierover meer in het volgend item). Maar ook:

Bij het hoofdstuk 4.2. Fedasil stelt dat ook alle VIB no shows een gezondheidsscreening aangeboden krijgen. Fedasil vult aan dat deze screening plaatsvindt op een andere locatie dan de screening op de DVZ. Er is in het vademecum geen verdere informatie over waar deze medische screening dan kan gebeuren en wat deze inhoudt.
Onder hoofdstuk 5.1.3.1 « Verzoeken tot inzage in de medische dossiers van andere bewoners », : voegt Fedasil een paragraaf toe: Verzoek om medische informatie door de politie. Fedasil stelt dat administratieve gegevens aan de politie mogen worden meegedeeld. De mededeling van medische gegevens is daarentegen niet toegestaan, aangezien het medisch beroepsgeheim de basisregel vormt. Een dergelijke mededeling is enkel mogelijk in het kader van een formele vorderingsprocedure.

Dit document staat in de rechterkolom van de Fedasil-pagina op onze website.

> Medisch vademecum (augustus 2026)
> Bijlagen
> Addendum

Fedasil – Hervorming van de procedure toegang tot zorg

De hervorming van de procedure toegang tot zorg die van start ging op 1 april 2026 gaat zijn tweede fase in. Dit wil zeggen dat vanaf 30 juni 2026 ook huisartsen en tandartsen (die werken buiten het ziekenhuis) kunnen toetreden.
Wat betekent dit? Wie zijn de verzoekers internationale bescherming (hierna VIB) waarvoor (nu ook de tweede fase) HZIV4Fedasil bestemd is? En wat zijn sinds de tweede fase de zorgverstrekkingen?
> Meer informatie op onze pagina ’Fedasil – Hervorming van de procedure toegang tot zorg’

Gaza – Evacuaties van zieke en kwetsbare mensen naar België

We hebben een nieuwe pagina over evacuaties van zieke en kwetsbare mensen uit Gaza naar België onder onze rubriek ’Specifieke situaties’ gepubliceerd.
Aarzel niet om ons te contacteren met uw reacties en/of ervaringen over dit onderwerp.
> Evacuaties van zieke en kwetsbare mensen uit Gaza naar België

9ter – Geen koppeling meer met de taal van de asielaanvraag

Door de wijziging van artikel 51/4 van de Verblijfswet (Wet van 15 december 1980) door de Wet betreffende de Raad voor Vreemdelingenbetwistingen van 17 juni 2026 verandert de taalregeling voor een aanvraag tot machtiging van verblijf om medische redenen (art. 9ter) die wordt ingediend na een verzoek om internationale bescherming (VIB).
Voorheen moest de aanvraag worden behandeld in de taal die voor het VIB was bepaald gedurende 6 maanden na het einde van het VIB.
Sinds de wijziging is deze koppeling voor de behandeling van de aanvraag art. 9ter weggevallen. De aanvraag hoeft dus niet langer te worden behandeld in de taal die voor het eerdere VIB was bepaald.
> Bekijk de 9ter-pagina van onze website

9ter - Cijfers 2025

De DVZ heeft de jaarlijkse statistieken rond aanvragen voor machtiging tot verblijf om medische redenen (art. 9ter) gepubliceerd. In 2025 werden er 1.573 nieuwe aanvragen art. 9ter bij de DVZ ingediend. 355 vragen werden in 2025 positief afgesloten, 1.225 met een negatieve beslissing en 201 aanvragen werden op een andere manier afgesloten (bv. omwille van uitsluiting, afwezigheid van voorwerp of intrekking). 491 aanvragen kregen een beslissing tot onontvankelijkheid met als voornaamste redenen: een niet conform medisch attest (229) of afwezigheid ervan (104) en gebrek aan identiteitsbewijs (65). De top 5 van de nationaliteiten die in 2025 een positieve beslissing ten gronde kregen zijn: Congo (RD) (18%), Marokko (9%), Albanië (7%), Kameroen (7%) en Kosovo (5%). Aan het einde van het jaar 2025 waren nog 791 in behandeling bij de DVZ.

Visum C voor medische redenen - Cijfers 2025

In 2025 werden er 1.512 aanvragen om een visum C om medische redenen te bekomen ingediend. De top 3 van de nationaliteiten die een visum voor medische redenen vroegen zijn: Algerije (935), Burundi (161) en RD Congo (129). 1063 aanvragen werden goedgekeurd, 848 voor mensen afkomstig uit Algerije, 52 afkomstig uit RD Congo en 26 voor mensen uit Burundi.

> Hier vindt u de drie relevante tabellen van de DVZ: ’Aanvragen’, ’Positieve beslissingen’, ’Negatieve beslissingen’.

Rechtspraak

GwH – Verplichte medisch onderzoek: Wet op het aanklampend terugkeerbeleid
In onze nieuwsbrief van maart 2025 berichtten we over het beroep dat Medimmigrant samen met o.a. Vluchtelingenwerk Vlaanderen, Dokters van de Wereld, CIRE… indiende tegen de wet op het aanklampend terugkeerbeleid. Medimmigrant maakte zich immers ernstige zorgen over het verplichte medisch onderzoek in het kader van terugkeermaatregel en de mogelijkheid om het onderzoek onder fysieke dwang uit te voeren wanneer de betrokkene niet wenst mee te werken. Op 16 juli 2026 vernietigde het Grondwettelijk Hof twee bepalingen uit de wet op het aanklampend terugkeerbeleid en verworp voor het overige het beroep. Wat het medisch onderzoek betreft, stelde het Grondwettelijk Hof twee prejudiciële vragen aan het Hof van Justitie van de Europese Unie:

Het wilde weten of de verplichting om een medisch onderzoek te ondergaan in het kader van een gedwongen terugkeer in overeenstemming is met de Europese Terugkeerrichtlijn die een dergelijke verplichting niet voorziet.
Het wilde weten of dezelfde verplichting om een medisch onderzoek te ondergaan in overeenstemming is met het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie dat het recht op menselijke waardigheid en fysieke integriteit, het recht op gezondheid en het recht om niet aan onmenselijke of vernederende behandelingen te worden onderworpen, waarborgt.

Het is nu wachten op het antwoord van het Hof van Justitie van de EU.

> Zie het persbericht van het Grondwettelijk Hof

> Zie het nieuwsbericht Vluchtelingenwerk Vlaanderen

> Zie onze eerder gepubliceerde analyse van de wet met focus op de mogelijkheid om medische onderzoeken onder dwang uit te voeren

RvV – Art. 9ter: Actualiteit van het gevaar waarvoor uitsluiting o.b.v. art. 55/4, § 2 gerechtvaardigd is
De Raad voor Vreemdelingenbetwistingen (RvV) herhaalt in dit arrest van 339 994 van 23 januari 2026 dat in de beslissing van de Dienst Vreemdelingenzaken (DVZ) om de persoon uit te sluiten van de procedure machtiging tot verblijf om medische redenen (art. 9ter) op basis van artikel 55/4 § 2 van de Verblijfswet de actualiteit van het gevaar moet aangetoond worden dat de persoon voor de samenleving is. De Raad oordeelt dat enkel de verwijzing naar de interneringsmaatregeling als uiting van dit gevaar, niet volstaat.
> Meer informatie op onze website
> Zie in dezelfde zin verschillende arresten, waaronder nrs. 345 742, 305 605, 322 254

RvV – DVZ moet rekening houden met attest psycholoog bij BGV
De Raad voor Vreemdelingenbetwistingen (RvV) beschouwt in dit arrest nr. 340 049 van 23 januari 2026 dat ook een attest van een psycholoog over de gezondheidstoestand van de betrokkene in rekening moet gebracht worden bij het afgeven van een Bevel om het grondgebied te verlaten (BGV). In tegenstelling tot de aanvraag voor machtiging tot verblijf om medische redenen (9ter) moet de betrokkene immers geen medisch attest van een arts indienen.
> Meer informatie op onze website

RvV – 9ter: De noodzaak aan een transplantatie kan een aanvraag op grond van art. 9ter wel rechtvaardigen
De Raad voor Vreemdelingenbetwistingen (RvV) vernietigde in zijn arrest nr. 340 402 van 3 februari 2026 de negatieve beslissing van de Dienst Vreemdelingenzaken (DVZ) op de aanvraag op grond van art. 9ter (verblijfsvergunning om medische redenen); ingediend door een Congolese onderdaan die een niertransplantatie nodig heeft. De Raad is van oordeel dat de DVZ de aanvraag niet mocht afwijzen op grond van het feit dat voor toegang tot een transplantatie in België een verblijfsvergunning vereist is, aangezien het verkrijgen van een verblijfsvergunning juist het doel was van de aanvraag art. 9ter.
> Meer informatie op onze website
> Link naar het eerste arrest van de RvV in dezelfde zaak
> Zie ook het gelijkaardig arrest van 25 april 2024 betreffende een Marokkaanse onderdaan
> Zie ook onze pagina over de toegang tot transplantaties voor personen in een precaire verblijfssituatie

Publicaties

Asylum and Migration Overview 2025 - Belgium (Rapport, Europees Migratienetwerk)
Dit document gepubliceerd in mei 2026 geeft op p. 51 de volgende informatie over het Refuge Medical Point: “In 2025 registreerde het RMP 17.188 consulten, tegenover 16.691 in 2024, wat neerkomt op een gemiddelde van 71 consulten per dag. In de loop van het jaar behandelde het 4.196 patiënten, waarvan 88,2 % mannen waren.” (vrije vertaling)

De rol van het OCMW in functie van het aansluitingsstatuut van de steunaanvrager en de regels inzake aansluiting bij een ziekenfonds voor een steunaanvrager van het OCMW (Informatiebrochure, POD MI)
De POD MI heeft op 10 augustus een informatiebrochure verspreid ter attentie van de OCMW’s.
In het kader van zijn wettelijke opdrachten heeft het OCMW eveneens de verplichting om een persoon aan wie hulp wordt toegekend en die niet is verzekerd tegen ziekte en invaliditeit, aan te sluiten bij een verzekeringsinstelling. Deze informatiebrochure heeft als doel om na te gaan wie er kan worden aangesloten bij een ziekenfonds, wat de rol van het OCMW hierin precies is en welke kosten door de Belgische Staat ten laste kunnen worden genomen.

Toegang tot vrijwillige zwangerschapsafbreking voor personen in kwetsbare situaties in België (Rapport, Dokters van de Wereld)
Op 26 maart 2026 publiceerde Dokters van de Wereld een rapport dat een overzicht wil geven van de barrières rond toegang tot vrijwillige zwangerschapsafbreking voor de mensen in kwetsbare situaties met wie zij werken.

Verslag Migratiediensten (Verslag, Federale Ombudsman)
De Federale Ombudsman heeft in juni een verslag gepubliceerd over de behandeling van visum- en verblijfsaanvragen door de Dienst Vreemdelingenzaken en de FOD Buitenlandse Zaken. Het hoofdstuk over aanvragen art. 9ter vindt men terug op p. 80-81.